Caption: People clamour for food in Gaza. Photo: © UNRWA
Gazze Şeridi’nde kıtlık koşulları giderek ağırlaşıyor
Gazze Şeridi’nde kıtlık koşulları giderek ağırlaşıyor. Birleşmiş Milletler’in son insani durum güncellemesine göre, yetersiz beslenmeye bağlı ölümler artarken, sivillere yönelik saldırılar sürüyor ve insani yardıma erişim ciddi şekilde engelleniyor.
Gazze sağlık makamlarının Ekim 2023’ten bu yana bildirdiği 154 yetersiz beslenme kaynaklı ölümün 89’u çocuklardan oluşurken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yalnızca Temmuz ayında 63 ölüm gerçekleştiğini açıkladı.
Bu ölümler, gıda tüketimindeki keskin düşüşle birlikte geldi. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) Çarşamba günü yayımladığı güncellemeye göre, Temmuz ayında hanelerin yüzde 81’i yetersiz gıda tüketimi bildirdi (Nisan ayında bu oran yüzde 33’tü). Ayrıca, hanelerin yüzde 24’ü şiddetli açlık yaşadı (Nisan’da yüzde 4), bu oranlar kıtlık eşiğini aşmış durumda.
Khan Younis, Deir al Balah ve Gazze kentinde akut yetersiz beslenme oranları da kıtlık eşiklerinin üzerine çıktı.
Bu veriler ışığında, IPC gıda güvenliği uzmanları en kötü senaryonun gerçekleşmekte olduğu uyarısında bulundu. Üçüncü kıtlık eşiği olan açlığa bağlı ölümler artarken, veri toplamanın hâlâ büyük bir zorluk olduğu belirtildi.
BM kuruluşları, tam kapsamlı bir insani müdahale için zamanın daraldığına dikkat çekiyor. Analiz edilen nüfusun yüzde 22’si “felaket” düzeyinde gıda güvensizliği yaşarken, yüzde 54’ü “acil” düzeyde bulunuyor.
Öte yandan, temel beslenme hizmetlerinin yalnızca yüzde 15’i işlevsel durumda.
Sivillere Yönelik Saldırılar Artıyor
Ekim 2023’ten bu yana bildirilen 60 binden fazla Filistinli ölümünün yaklaşık 9 bini Mart ayında çatışmaların yeniden başlamasından sonra gerçekleşti. 23–30 Temmuz arasında ise 640 kişi hayatını kaybetti.
Gıda arayışı sırasında yaşanan sivil kayıplar da artıyor. 27 Mayıs’tan bu yana 1.239 kişi öldü, 8.152’den fazla kişi yaralandı.
OCHA, 18 Mart’tan bu yana yerinden edilen kişi sayısının 767.800’ü aştığını bildirdi. İsrail makamları 20 Temmuz’dan bu yana yeni tahliye emri vermedi. 20 Temmuz’da Deir al Balah’taki insani yardım merkezi için verilen tahliye emri ise geri çekildi.
Devam eden yerinden edilme, barınaklardaki aşırı kalabalık, mahremiyet eksikliği ve artan açlık, kadın ve kız çocukları için toplumsal cinsiyete dayalı şiddet (TCDŞ) riskini artırıyor. Güney Gazze’de TCDŞ mağdurları için artık güvenli barınak bulunmuyor.
İnsani Yardımda Kısıtlamalar Sürüyor
23–29 Temmuz tarihleri arasında koordine edilen 92 yardım hareketinin yalnızca yüzde 47’si İsrail makamları tarafından tam olarak kolaylaştırıldı. Yardımların yüzde 16’sı reddedildi, yüzde 26’sı ilk onaydan sonra engellendi, yüzde 11’i ise organizatörler tarafından geri çekildi.
İsrail ordusu, 27 Temmuz itibarıyla Al Mawasi, Deir al Balah ve Gazze kentinde insani yardımın girişini artırmak amacıyla günlük 10 saatlik askeri duraklama ilan etti.
Ayrıca, un, şeker ve konserve gıda havadan bırakma operasyonları; İsrail’den güney Gazze’deki tuzdan arındırma tesisine elektrik hattının yeniden bağlanması; Mısır’dan gelen gıda, ilaç ve yakıttaki gümrük engellerinin kaldırılması; BM insani yardım konvoyları için güvenli güzergâhların belirlenmesi gibi önlemler duyuruldu.
Ancak insani yardım ortakları, havadan bırakılan yardımların siviller için tehlike oluşturabileceği, eşitsiz dağılıma yol açabileceği ve ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalabileceği uyarısında bulundu.
Finansman Açığı Müdahaleyi Zorluyor
Yetersiz finansman da insani müdahaleyi sekteye uğratıyor. 30 Temmuz itibarıyla, bölge için 2025 yılına yönelik acil insani yardım çağrısıyla talep edilen 4 milyar doların yalnızca yüzde 21’i sağlanabildi. Bu durum kritik boşluklar yaratıyor.
