Gazze için kritik dönüm noktası

Caption: Ramiz Alakbarov (on screen), Deputy Special Coordinator for the Middle East Peace Process, briefs the Security Council meeting on the situation in the Middle East.

Photo: © UN Photo/Manuel Elías

Gazze planının ikinci aşaması başlıyor

BM Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatör Yardımcısı Ramiz Alakbarov Gazze için hazırlanan istikrar planının ikinci aşamasının başlamasının, savaşın harap ettiği bölge için olası bir dönüm noktası olacağını söyledi. 

Ramiz Alakbarov, 28 Ocak’ta BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada, şiddetin yeniden tırmanma riskinin hâlâ yüksek olduğuna dikkat çekerken, işgal altındaki Batı Şeria’daki durumun da giderek kötüleştiğini vurguladı.

Alakbarov, Güvenlik Konseyi’ne hitap ederken bunun hem önemli fırsatlar hem de ciddi riskler barındıran bir an olduğunu belirtti. Gazze’de ihtiyatlı bir diplomatik ilerleme görülürken, başka alanlarda istikrarsızlığın derinleştiğine işaret etti.

“Gazze için potansiyel bir dönüm noktasıyla karşı karşıyayız; daha iyi bir gelecek için gerçek bir fırsat var,” diyen Alakbarov, “Ancak hâlâ çok sayıda belirsizlik bulunuyor,” ifadelerini kullandı.

Alakbarov, ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik planının ikinci aşamasını, Gazze’deki ateşkesi sağlamlaştırmada kritik bir adım olarak nitelendirdi. Bu kapsamda Gazze’nin Yönetimi için Ulusal Komite ile Gazze Yüksek Temsilciliği Ofisi gibi yeni geçiş yapılarının oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Önümüzdeki görev son derece büyük

Alakbarov, Kahire’den yeni döndüğünü ve burada Ulusal Komite üyeleriyle bir araya gelerek, BM’nin temel kamu hizmetlerinin yeniden sağlanması, insani yardımın kolaylaştırılması ve Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı doğrultusunda yeniden inşa çalışmalarının planlanmasına nasıl destek verebileceğini görüştüklerini aktardı.

Önümüzdeki sürecin “son derece büyük bir görev” olduğunu vurgulayan Alakbarov, mevcut sistemler ve kapasite göz önünde bulundurularak tüm paydaşlar arasında yakın koordinasyon gerektiğini söyledi.

Alakbarov Gazze’de tutulan son rehinenin naaşının bulunmasını memnuniyetle karşıladığını, Ran Gvili’nin ailesine taziyelerini ilettiğini belirtti. Tüm rehinelerin geri dönmesiyle birlikte, etkilenen aileler için iyileşme sürecinin başlayabileceğini ifade etti.

Alakbarov ayrıca, İsrail’in Refah Sınır Kapısı’nın yayalar için iki yönlü açılacağını duyurmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, Gazze Şeridi’nin silahsızlandırılmasının ve etkili güvenlik düzenlemelerinin bir sonraki aşamanın başarısı için hayati olduğunu vurguladı.

Ran Gvili, 7 Ekim 2023’te Hamas ve diğer Filistinli silahlı gruplar tarafından güney İsrail’e düzenlenen saldırılarda kaçırılan 250’den fazla İsrailli ve yabancı uyruklu kişiden biriydi. Saldırılarda 1.250’den fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Bunu izleyen İsrail askeri operasyonları Gazze’de büyük yıkıma ve on binlerce Filistinlinin yaşamını yitirmesine yol açtı; sayısız kişi de kalıcı yaralanmalar yaşadı.

Gazze halkı daha iyi ve istikrarlı bir gelecek istiyor

Tüm zorluklara rağmen Alakbarov, Gazze’ye yaptığı son ziyaretin, bölge halkının kararlılığını açıkça ortaya koyduğunu söyledi.

“Gazze halkı, daha iyi ve daha istikrarlı bir geleceğe giden yolda öncülük etmeye hazır ve istekli,” diyen Alakbarov; aşırı koşullar altında sınavlara giren öğrencileri, kıtlığa rağmen ekim yapmaya çalışan çiftçileri ve yıkıma uğramış bir pazarda ayakta kalmaya çalışan küçük işletme sahiplerini örnek gösterdi.

Buna karşın insani ihtiyaçların hâlâ çok ağır olduğunun altını çizdi. Gazze nüfusunun neredeyse tamamı yardıma muhtaç durumda; 1,5 milyondan fazla yerinden edilmiş kişi kış yağmurları ve soğuk hava koşullarına maruz kalıyor.

Alakbarov, güvenlik sorunları, erişim kısıtlamaları ve sınır kapılarındaki gecikmeler nedeniyle insani operasyonların hâlâ yeterli ölçekte yürütülemediği uyarısında bulundu.

Batı Şeria

İşgal altındaki Batı Şeria’ya da değinen Alakbarov, bölgede süregelen şiddet, yerleşimlerin genişlemesi, yıkımlar ve zorla yerinden edilmelerin durumu “çözülme noktasına” getirdiğini söyledi.

Bu eğilimlerin barış umutlarını zayıflattığını ve ateşkes planının ikinci aşamasının uygulanmasını tehlikeye atabileceğini belirtti.

“Gazze ateşkes planının ikinci aşamasının hayata geçirilmesi kritik önemdedir,” diyen Alakbarov, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne ortak hareket etme çağrısında bulundu.

Alakbarov, BM’nin uluslararası hukuk ve BM kararları doğrultusunda, Filistinliler ve İsrailliler için iki devletli çözüm yönünde ilerlemeyi destekleme taahhüdünü yineledi.

Kaynak

Potential turning point for Gaza as peace plan enters second phase: UN envoy

The start of a second phase of a stabilisation plan for Gaza offers a potential turning point for the war-ravaged enclave

The start of a second phase of a stabilisation plan for Gaza offers a potential turning point for the war-ravaged enclave, a senior UN official told the Security Council on Wednesday.

Ramiz Alakbarov warned that risks of violence escalating again remain high, while the situation in the occupied West Bank continues to deteriorate.

The Deputy Special Coordinator for the Middle East Peace Process said he was addressing ambassadors “at a moment of both profound opportunity and considerable risk,” pointing to cautious diplomatic progress on Gaza alongside deepening instability elsewhere.

“In front of us we see a potential turning point for Gaza, a genuine chance for a better future,” Mr. Alakbarov said. “But many uncertainties remain.”

He heralded the second phase of President Donald Trump’s 20-point Comprehensive Plan as “a critical step in consolidating the ceasefire in Gaza,” alongside the establishment of new transitional bodies, including the National Committee for the Administration of Gaza and the Office of the High Representative for Gaza.

Monumental task ahead

Mr. Alakbarov said he had just returned from Cairo, where he met members of the National Committee to discuss how the UN could support efforts to restore essential public services, facilitate humanitarian aid and begin planning for reconstruction, in line with Security Council resolution 2803.

He cautioned that the task ahead is “monumental” and will require close coordination among all stakeholders, considering existing systems and capacities.

The UN envoy welcomed the recovery of the remains of the last hostage held in Gaza, expressing condolences to the family of Ran Gvili and said he hoped that with all hostages returned, “the process of healing for the families and all those affected may begin.”

He also said Israel’s announcement that the Rafah crossing would open for pedestrian movement in both directions was encouraging, while stressing that demilitarisation of the Gaza Strip and effective security arrangements remain essential for the next phase to succeed.

Mr. Gvili was among more than 250 Israeli and foreign nationals abducted by Hamas and other Palestinian armed groups during their 7 October 2023 attack on southern Israel, in which more than 1,250 people were also killed.

The ensuing Israeli military offensive in Gaza resulted in widespread devastation and a massive loss of Palestinian life, with tens of thousands reported killed and countless others wounded, many suffering life-long injuries.

Gazans want a better, stable future

Despite continued hardship, Mr. Alakbarov said his recent visit to Gaza underscored the determination of its people.

The people in Gaza are ready and eager to lead the way to a better, more stable future,” he told the Council, describing students taking exams under extreme conditions, farmers finding ways to plant despite shortages, and small business owners adapting to a devastated market.

At the same time, he emphasised that humanitarian needs remain severe. Nearly the entire population of Gaza still requires assistance, with more than 1.5 million displaced people exposed to winter rains and cold temperatures.

Mr. Alakbarov warned that humanitarian operations are still unable to function at scale, citing insecurity, access restrictions and delays at crossings.

Occupied West Bank unravelling

Turning to the occupied West Bank, the senior UN official said the situation is “unravelling,” marked by ongoing violence, settlement expansion, demolitions and displacement.

These trends, he warned, are undermining prospects for peace and could jeopardise progress on implementing the second phase of the ceasefire plan.

The implementation of the second phase of the Gaza ceasefire plan is critical,” Mr. Alakbarov said, urging the Council to act collectively.

He reaffirmed the UN’s commitment to supporting Palestinians and Israelis in advancing toward a two-State solution, in line with international law and UN resolutions.

Kaynak